Καθημερινός λόγος

Δεν είμαι αφηγητής ιστοριών, κατά βάθος τις μισώ τις ιστορίες. Είμαι καταστροφέας ιστοριών. Thomas Bernhard


Βρήκα έναν ασφαλή τρόπο να γράφω διηγήματα. Γράφω μυθιστορήματα και μετά τα κατακερματίζω. Τα διαλύω στα εξ ων συνετέθησαν και έτσι έχω μια ντάνα διηγήματα. Με την ίδια μέθοδο εμφανίζονται και τα ποιήματά μου. Τεμαχίζω τα προϋπάρχοντα διηγήματα στην κλίνη του Προκρούστη. Πετάω παραγράφους, φράσεις, λέξεις, ώσπου το κείμενο να αποκτήσει τους εσωτερικούς εκείνους ρυθμούς που προσιδιάζουν στον ποιητικό λόγο.  Πηγαίνοντας ακόμα παρά πέρα φτάνουμε στην γαλήνια περιοχή των Χαϊκού. Πελεκώ τα ποιήματα που έχουν δημιουργηθεί μέσα σε μια διηνεκή διαδικασία αφαίρεσης. Ολόκληροι στίχοι αποφλοιώνονται και μένει ασπαίρουσα η ουσία τους μέσα στο αρχετυπικό ρυθμικό μοτίβο 5-7-5.
Και φυσικά, η διαδικασία δεν σταματά εδώ. Ψάχνουμε, όπως ωραία το έθεσε ο Μπόρχες, αυτή την λέξη που περικλείει τον κόσμο, την λέξη που τα λέει όλα. Εκεί, θέλουμε να πιστεύουμε οδηγεί η ανεξέλεγκτη ροπή μας προς την λακωνικότητα.

Τι γίνεται τώρα με όλες τις λέξεις που περισσεύουν; Με τούτες τις λέξεις που σαν ροκανίδια πετάγονται έξω από το κειμενικό πλαίσιο; Μα γίνονται λόγος! Η φύση διαθέτει τα δικά της εργαστήρια ανακύκλωσης. Έτσι, οι λέξεις που περισσεύουν γίνονται καθημερινός λόγος και με αυτόν προσπαθούμε να συνεννοηθούμε.

Απροσδιοριστία

Όταν ξέρω που βρίσκομαι δεν γνωρίζω ποιος είμαι. Όταν ξέρω ποιος είμαι δεν μπορώ να καταλάβω που βρίσκομαι. Εφάρμοσα την Αρχή της Απροσδιοριστίας στην κοινωνική μου ζωή με θαυμαστά αποτελέσματα. Κατ’ αρχάς κατάλαβα ότι αυτό που είμαι, είναι συνάρτηση της ταχύτητας με την οποία κινούμαι. Ενώ η ταχύτητα μου επηρεάζεται δραματικά από το υλικό που με συγκροτεί.

Τρίτος άνθρωπος

Καθημερινά παρατηρώ σαν τρίτο άνθρωπο τον εαυτό μου, να σηκώνεται από το κρεβάτι, να κάνει μικροδουλειές του σπιτιού, να πηγαίνει στην εργασία του. Όταν όμως επιδίδομαι στην ποίηση, παρατηρώ τον εαυτό μου σε πρώτο πρόσωπο. Και όχι σπάνια μέσα από την έκσταση που επέρχεται, χάνω εντελώς την θέαση του εαυτού μου.

Σιωπή

Η σιωπή σου είναι μια περιοχή νύχτας.

Όταν πέφτει, αρχίζει ο κύκλος των θηραμάτων. Τα σαρκοβόρα ζώα βγαίνουν για να βρουν την τροφή τους. Οι άνθρωποι ονειρεύονται. Όσοι είναι ξύπνιοι είτε διασκεδάζουν, είτε κινδυνεύουν, είτε υποφέρουν.

Σύγχυση

Υπήρχαν πολλές είσοδοι για αυτόν τον λαβύρινθο. Αλλά κανείς δεν μπορεί να πει αν υπήρχαν και ισάριθμες έξοδοι..

Μετάφραση ποιήματος

Μετέφρασα αυτό το ποίημα επί λέξει. Φυσικά δεν έμεινα ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα. Προσπάθησα να το ξαναγράψω, αυτή την φορά εισακούοντας λίγο περισσότερο τις εσωτερικές μου χορδές.
 Επηρεασμένος από την συναισθηματική μου κατάσταση που ρέπει, γενικώς,  προς την μελαγχολία, σκοτείνιασα λίγο τις παρηχήσεις, πρόσθεσα γωνίες μονολεκτικών εκφράσεων, πολλαπλασίασα τα σύμφωνα. Ούτε και τώρα μου άρεσε η δουλειά μου. Ποιος ενδιαφέρεται για το δικό μου συναίσθημα; Θα έπρεπε να λάβω υπόψιν την συναισθηματική κατάσταση του ίδιου του ποιητή, την στιγμή που έγραψε το ποίημα. Έτσι έλαμψε στην προσέγγιση μου μια νότα αισιοδοξίας. Καθώς και μια νύξη επαναστατικότητας και κοινωνικής ευαισθησίας. Ακόμα όμως δεν έβλεπα τίποτε παραπάνω από μια επαλήθεψη του ρητού: ποίηση είναι αυτό που δεν μεταφράζεται.

Στις επόμενες απόπειρες μου προσπάθησα να αναμετρηθώ με δυο γλώσσες: την γηγενή γλώσσα του ποιήματος και την ξένη, την δικιά μου. Λίγο έλειψε να συντριβώ ανάμεσα σε αυτές τις συμπληγάδες. Νομίζουμε ότι κατέχουμε μια γλώσσα ενώ στην ουσία αυτή είναι που μας κατέχει. Μοιάζουμε (οι μεταφραστές) με έντομα που έχουν πιαστεί στον ιστό μιας αράχνης. Αράχνη είναι η γλώσσα και ιστός το συντακτικό της.

Επιχείρησα να ξεπεράσω τα τεράστια προβλήματα με την εκφραστική ανάπλαση, που έφτασε μάλιστα σε σημείο εκζήτησης. Θα γνωρίζετε βέβαια το παράδοξο του Χειμωνά (εγώ το ονομάζω έτσι). Στον Μακμπέθ του ( ο Macbeth του Σαίξπηρ είναι στα αγγλικά) μεταφράζει σε τρεις σελίδες μια στιχομυθία που στο πρωτότυπο πιάνει μόλις επτά σειρές. Κάτι τέτοιο επιχείρησα να κάνω και γω. Μόνο που παραλίγο να με καταπιεί το ίδιο μου το γραπτό. Δεν ήταν μετάφραση αυτό, ήταν δίνη. Κάθε λέξη γεννούσε μια άλλη σε έναν ατέρμονο ρυθμό ξετυλίγματος. Οι τρεις σελίδες γίναν τέσσερις, πέντε, έξι...

Ίσως ήταν καιρός να τα παρατήσω... Να μην κάνω τίποτα. Και η σιωπή μια μετάφραση είναι. Ή ίσως, πιο σωστά, μια στάση. Ιδιαίτερα μέσα σε αυτόν τον κυκεώνα πολυφωνίας, όπου ζούμε.

Τελευταίο μου προπύργιο φαινόταν να είναι η σιωπή. Και αυτό θα ήταν σωστό: να σταματήσω εδώ αυτήν την άσκοπη ανταπόκριση από τους ομιχλώδεις λειμώνες της λογοκοπίας. Αλλά πως; Η ανάγκη μου για έκφραση δεν με αφήνει να βάζω γλώσσα μέσα. Έτσι συνειδητοποιώ ότι η μετάφραση του ποιήματος μου είναι απλά αυτές οι αγωνιώδεις σειρές.

Ξεκούρδισμα

Ποτέ δεν είχα παίξει με πιο ξεκούρδιστη κιθάρα. Η κακοφωνία ήταν τόσο έντονη που πολλοί ακροατές κλείναν με δυσθυμία τα αυτιά τους. Αρνήθηκα όμως να την κουρδίσω γιατί ταίριαζε τέλεια με την ψυχική μου απορρύθμιση. Αρα κατά μια έννοια ήταν πολύ καλά κουρδισμένη - αφού συμφωνούσε τόσο με το μέσα μου. Αυτό δεν είναι το ζητούμενο;